Τρίτη, 6 Σεπτεμβρίου 2016

Συνέντευξη του Φίλιππα Κυρίτση από την Αντιεθνικιστική Κίνηση στο μακεδονικό MKD.mk

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΑ ΚΥΡΙΤΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΕΘΝΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ

Αγωνιζόμαστε για την αναγνώριση του δικαιώματος της Μακεδονίας να αυτοαποκαλείται όπως θέλει, αλλά η ελληνική Εκκλησία και ο στρατός δεν θα το επιτρέψουν

"Η Αντιεθνικιστική κίνηση είναι μια ομάδα που επιδιώκει να βοηθήσει τους Έλληνες να κατανοήσουν την ιστορία τους και να αφήσουν πίσω τα ψέματα που έμαθαν για την προέλευσή τους. Οργανώθηκε το 2003 από ανθρώπους με αντιεθνικιστικό παρελθόν γύρω από τον Γιώργο Νακρατζά, έναν ένθερμο υποστηρικτή του κόμματος Ουράνιο Τόξο, το οποίο αγωνίζεται για την αναγνώριση της ύπαρξης μακεδονικής μειονότητας στην Ελλάδα", είπε σε μια συνέντευξη στο MKD.mk, ο Φίλιππας Κυρίτσης, μέλος της Κίνησης.

Τι κάνατε πρακτικά σαν Κίνηση για την μακεδονική μειονότητα;

- Μέσω αυτής της ομάδας ενάντια στον εθνικισμό, διοργανώσαμε πολλές συναντήσεις για να προβάλουμε την μακεδονική μειονότητα της Ελλάδας και να υποστηρίξουμε το δικαίωμα της γειτονικής χώρας να ονομάζεται όπως θέλει. Αλλά κανένα από τα ελληνικά πολιτικά κόμματα δεν αποδέχεται να ονομάζεται Μακεδονία. Ούτε δέχονται την ύπαρξη μακεδονικής μειονότητας στην Ελλάδα. Ούτε τουρκικής μειονότητας. Γι' αυτούς υπάρχει μόνο μια θρησκευτική μειονότητα.

Τέτοιες συμπεριφορές, δεν φαίνεται να γκρεμίζουν τον εθνικό μύθο περί ελληνισμού και περί δημοκρατίας;

- Ένα πράγμα πρέπει να είναι σαφές, ότι ο στρατός και η Εκκλησία ως πιο αρμόδιοι για την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, υπαγορεύουν στους άλλους τις πεποιθήσεις τους σχετικά με την προέλευση των Ελλήνων και την απουσία μειονοτήτων. Εδώ πρέπει να αναφέρω για την κατάσταση στην Ελλάδα, ότι ο στρατός και η Εκκλησία, υποστήριξαν και το φασιστικό κόμμα Χρυσή Αυγή. Η Χρυσή Αυγή έχει την άδεια να εισάγει "εθνικά υγιείς απόψεις". Ένα παράδειγμα είναι η περίπτωση, πριν από αρκετά χρόνια, όταν το Ουράνιο Τόξο παρουσίασε το Ελληνομακεδονικό Λεξικό στην Αθήνα. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, στην οποία συμμετείχαν περίπου 50  άτομα, οι συμμετέχοντες δέχθηκαν επίθεση από μέλη της Χρυσής Αυγής. Η αστυνομία, αν και η εκδήλωση ήταν στο κέντρο της Αθήνας, είχε φύγει. Μόλις έφυγαν οι ταραξίες, η αστυνομία έφτασε. Νομίζω ότι η επίθεση της Χρυσής Αυγής είχε άδεια από την αστυνομία, η οποία τους επέτρεψε να μας επιβληθούν.

Όταν μιλάμε για την Ελλάδα, αντί να μιλάμε για δημοκρατία πρέπει να μιλάμε για θεοκρατία. Γιατί;

- Επειδή οι νόμοι που η Εκκλησία δεν αναγνωρίζει δεν ισχύουν. Για παράδειγμα, ο νόμος για την αποτέφρωση των νεκρών εγκρίθηκε το 2005, αλλά δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα και ούτε ένα πτώμα δεν έχει αποτεφρωθεί στην Ελλάδα. Το αναφέρω αυτό σαν παράδειγμα για το ότι η Εκκλησία κάνει ό, τι θέλει. Αυτό σίγουρα έχει σχέση με το γεγονός ότι κερδίζει χρήματα από κηδείες, και ξέρετε, αν και η εκκλησία είναι πλούσια, σαν κάθε επιχείρηση, ποτέ δεν είναι ικανοποιημένη με τα χρήματα που παίρνει. Αυτό είναι ένα παράδειγμα, για το πως η Εκκλησία εμπλέκεται στην πολιτική.

Γιατί η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει τις μειονότητες, ποια είναι η γνώμη σας;

- Πιστεύω ότι δεν αναγνωρίζει τις μειονότητες, γιατί αν το έκανε, θα διαπίστωνε ότι πολύ λίγοι πολίτες αυτής της χώρας θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν ότι έχουν ελληνική καταγωγή. Όπως γνωρίζουμε από την ιστορία, δεν μιλάμε βέβαια για την επίσημη ιστορία, η πλειοψηφία των σύγχρονων Ελλήνων έχουν αλβανική καταγωγή.
Για τους Μακεδόνες, όμως, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν 250 χιλιάδες στη βορειοδυτική Ελλάδα, αν και δεν μιλάνε τη γλώσσα τους. Δεν την μιλάνε, γιατί την συγκεκριμένη γλώσσα δεν τους επιτρεπόταν και δεν τους επιτρέπεται να την χρησιμοποιούν, ώστε να την έχουν μάθει οι νεότερες γενιές. Όπως συμβαίνει με τους μετανάστες δεύτερης γενιάς στην Ελλάδα, που τα παιδιά δεν γνωρίζουν τη γλώσσα των γονέων τους, το ίδιο συμβαίνει και με τους Μακεδόνες. Τα παιδιά των Μακεδόνων, που γεννήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, δεν μαθαίνουν Μακεδονικά, επειδή οι γονείς τους αποφεύγουν να τους μιλάνε Μακεδονικά και η γλώσσα αυτή δεν διδάσκεται στα σχολεία. Το κόμμα Ουράνιο Τόξο και η κίνηση μας ενάντια στον εθνικισμό διεκδικούν η μακεδονική γλώσσα να διδάσκεται στα σχολεία στις πόλεις της βορειοδυτικής Ελλάδας, όπου υπάρχει μακεδονική μειονότητα. Ζητήσαμε και τα οδικά σήματα και τα τοπωνύμια να είναι δίγλωσσα, στα ελληνικά και στα Μακεδονικά. Αλλά η Εκκλησία είναι ενάντια σε κάθε αλλαγή, ενώ ο επίσκοπος της Θεσσαλονίκης Άνθιμος έφτασε να απειλήσει ότι αν  γίνει ραδιοφωνική εκπομπή στην μακεδονική γλώσσα, ο ίδιος και οι οπαδοί του θα πάνε και θα καταστρέψουν τον ραδιοφωνικό σταθμό και θα χτυπήσουν τους Μακεδόνες.

Η ελληνική Εκκλησία αποτελεί κομμάτι του ελληνικού κράτους και όμως, μπορεί και απειλεί ανοιχτά, χωρίς κανείς να κινείται δικαστικά εναντίον της.

Γιατί η Εκκλησία είναι τόσο εναντίον των Μακεδόνων;

- Η Εκκλησία, όπως γνωρίζουμε από την ελληνική ιστορία, είναι ο μόνος δεσμός που συνδέει τους Έλληνες μεταξύ τους. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821 εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Έλληνες θεωρούνταν μόνο οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, οι άλλοι δεν ήταν Έλληνες. Από τότε, για να είναι ένας Έλληνας, θα πρέπει να είναι Ορθόδοξος Χριστιανός. Αυτό αποτελεί μέρος του ελληνικού εθνικού μύθου, ο οποίος επιβλήθηκε με την  βία του στρατού. Από τότε η Εκκλησία και ο στρατός κυβερνάνε τη χώρα.

Από την άλλη πλευρά, στις αρχές του περασμένου αιώνα, η Εκκλησία αγωνίστηκε εναντίον των Μακεδόνων, οι οποίοι προσπάθησαν να κερδίσουν  εθνική αναγνώριση.  Όπως γνωρίζουμε, η πλειοψηφία των χριστιανών Μακεδόνων υποστήριζε την βουλγαρική εκκλησία, όχι το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Σύμφωνα με την ελληνική Εκκλησία, οι Μακεδόνες εκπροσωπούσαν την βουλγαρική εκκλησία και πολλοί Έλληνες, κυρίως εθνικιστές, δεν αποδέχονται τα Μακεδονικά ως μειονοτική γλώσσα και θεωρούν ότι η γλώσσα αυτή είναι βουλγάρικη, όχι μακεδονική. Δεν πιστεύουν ότι υπάρχει μακεδονική γλώσσα και είναι απρόθυμοι να δεχτούν ότι η εθνική μακεδονική ταυτότητα καταγράφεται στην ιστορία από τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ου αιώνα. Είναι γνωστό ότι οι Μακεδόνες είχαν γραπτή γλώσσα και από τις εικόνες στις εκκλησίες. Αλλά οι μακεδονικές εκκλησίες καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια της δικτατορίας στην Ελλάδα.

Υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ της μη-αναγνώρισης της μακεδονικής μειονότητας και των ιδιοκτησιών των  Μακεδόνων που έφυγαν από την Ελλάδα μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο;

- Σίγουρα αυτός είναι ένας άλλος λόγος για τη μη αναγνώριση. Το ελληνικό κράτος ακόμη και σήμερα δεν επιτρέπει στους πρόσφυγες από τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο να ανακτήσουν την ιθαγένεια τους. Μετά τον πόλεμο των ετών 1946-1949,  οι Μακεδόνες που συμμετείχαν στο λεγόμενο Δημοκρατικό Στρατό, αναγκάστηκαν να φύγουν από την Ελλάδα, αλλιώς θα είχαν σκοτωθεί. Οι περιουσίες τους καταλήφθηκαν από τους Έλληνες και αυτό θεωρήθηκε σωστό.

Πλήρωσε κάποιος για αυτές τις ιδιοκτησίες;

- Δεν νομίζω ότι κατέβαλε κανείς κάτι για τα ακίνητα. Αυτές οι ιδιοκτησίες, περιήλθαν στα χέρια αυτών που τις είχαν καταλάβει, λόγω μακροχρόνιας χρήσης. Για παράδειγμα, ένας φίλος μου με μητέρα από το Κιλκίς μεγάλωσε στην Πολωνία. Ήρθε και είδε ότι στο σπίτι της μητέρας του είχαν μετακομίσει Έλληνες, αλλά έπρεπε να το τεκμηριώσει. Ξεκίνησε την δικαστική διαδικασία αλλά πέθανε προτού του επιστραφεί το ακίνητο.

Μετά από όλα αυτά που μας είπατε, μπορείτε να μας πείτε αν οι Έλληνες είναι ανεκτικοί ή όχι  προς  τους άλλους;

- Αυτό εξαρτάται από τον κάθε άνθρωπο. Συνήθως, οι άνθρωποι εδώ στην Ελλάδα  υποστηρίζουν ό, τι τους ζητούν οι ηγέτες τους. Σε σχέση π.χ. με την δημοκρατία στην Δυτική Ευρώπη, στην Ελλάδα,  δεν υπάρχει παράδοση δημοκρατίας. Για παράδειγμα στης Δυτική Ευρώπη, υπήρξε ένα κίνημα κατά της Εκκλησίας, που οδήγησε σε αλλαγή της κοινωνίας. Εδώ δεν υπήρξε ποτέ κίνημα ενάντια στην Εκκλησία και είναι μια νοοτροπία που εξακολουθεί να υφίσταται, το να συμπεριφέρονται οι ιερείς σαν πολιτικοί.

Πώς μπορείτε να αλλάξετε τη θέση του κράτους;

- Δεν πιστεύω ότι ο ελληνικός Στρατός και η Εκκλησία, στο εγγύς μέλλον, θα επιτρέψουν να αναγνωριστούν οι  μειονότητες. Είναι πολύ ισχυροί στην Ελλάδα. Ακόμη και οι επαναστατικές οργανώσεις της Αριστεράς ποτέ δεν χτύπησαν ιερείς και στρατιωτικούς, και ακόμη και οι αναρχικοί σέβονται την Εκκλησία και τον Στρατό.
Δεν είμαι αισιόδοξος.

Από την άλλη πλευρά, νομίζω ότι η Μακεδονία ποτέ δεν θα δεχθεί άλλο όνομα εκτός από το συνταγματικό της όνομα, με το οποίο αναγνωρίζεται και από τις περισσότερες χώρες του κόσμου. Όσον αφορά την Ελλάδα, αυτό είναι πρόβλημα της Ελλάδας, και όχι της Μακεδονίας. Και για λύση στο όνομα δεν είμαι αισιόδοξος, γιατί αποδείχθηκε ότι εδώ στην Ελλάδα, ακόμη και η αριστερά, η οποία θα έπρεπε να υποστηρίζει την αναγνώριση των μειονοτήτων, συντονίζεται με την επίσημη πολιτική.

Γιάννα Μποζινόβσκα 

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στις 16 Ιουνίου 2016.

Σάββατο, 23 Απριλίου 2016

Μακεδονικό: Διπλή ονομασία η μόνη διέξοδος

Του 


 

Με αφορμή την κρίση και το τεράστιο προσφυγικό ρεύμα από τα τουρκικά παράλια προς την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, πέρα από τον προβληματισμό για τη στάση και τη συμπεριφορά διάφορων (κυρίως πρώην ανατολικών) χωρών και γενικότερα τη στάση της ξενοφοβικής, αντιευρωπαϊκής και εθνικιστικής δεξιάς που αποτελεί ένα από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την εξέλιξη του ευρωπαϊκού πειράματος, το αίσχος της Ειδομένης που αποτελεί ντροπή για τις ευρωπαϊκές αξίες, στα καθ’ημάς αναδεικνύεται για μια ακόμη φορά, είτε με τις αναφορές διεθνών Μ.Μ.Ε., είτε με την υπόθεση της αποστροφής του λόγου του υπουργού κ. Μουζάλα και την γελοία αντίδραση του συγκυβερνώντος κόμματος, το ζήτημα – που έχει σαπίσει πια – της ονομασίας της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας».

Είτε αρέσει, είτε όχι στους διάφορους μεγαλοσχήμονες των ΜΜΕ, της εθνοκάπηλης πολιτικής μας τάξης σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα – όπως συνέβη πρόσφατα με το άτυπο δίκτυο «φίλων της Μακεδονίας» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ένωσε τα παιδιά του κομματικού σωλήνα με τους υπόλοιπους τηλεοπτικούς και ποδοσφαιρικούς αστέρες που έχουμε στείλει να εκπροσωπούν τη χώρα μας – είτε στους πωλητές φασιστικών βιβλίων και σε όλο γενικά αυτό το χυλό που κρατάει μακριά τον ελληνισμό από τη σύγχρονη εποχή εξοβελίζοντας τα «περιούσια» χαρακτηριστικά του - διότι όλοι είναι υποδεέστεροι και όλοι μας χρωστούν - ενισχύοντας την εθνική μας περιχαράκωση, στα Βαλκάνια εδώ και πάρα πολλές δεκαετίες - σίγουρα πολύ πριν τη διαμόρφωση των σημερινών εθνικών συνόρων - υπάρχει σύγχρονη εθνική και γλωσσική Μακεδονική εθνική ταυτότητα, αλλά και κράτος που έχει ιδρυθεί ήδη από τη δεκαετία του 1940 στα πλαίσια της ομόσπονδης Γιουγκοσλαβίας.

Η αλλαγή στον ευρωπαϊκό χάρτη στις αρχές τις δεκαετίας του 1990 δημιούργησε χωρίς να υπάρχει ζήτημα μια ελληνική εθνική και μάλιστα ιδιαίτερα κιτς φρενίτιδα που απομόνωσε η ίδια την Ελλάδα, που θέλει να μονοπωλεί ξαφνικά την ιδιότητα μιας ταυτότητας ενός ονόματος με ιστορικές αναγωγές ξεπερασμένες, και μαζί με άλλες αφορμές αναδεικνύοντας διαρκώς πολιτικούς σε αξιώματα όπως ο πρ. Πρωθυπουργός Αν. Σαμαράς, ο Γ. Καρατζαφέρης και ο Π. Καμμένος.

Παρά την κυριολεκτικά για γέλια απόφαση του συμβουλίου πολιτικών αρχηγών το 1992 για καμία αποδοχή του όρου «Μακεδονία» ή παραγώγου κιόλας για την ονομασία του γειτονικού κράτους και το έπειτα φιάσκο του εμπάργκο, ήδη από τις συνθήκες οι αντιθέσεις άρχισαν να αμβλύνονται, να γίνονται ελληνικές επενδύσεις στη γείτονα ώσπου το 1995 με την ενδιάμεση συμφωνία συναποφασίζεται να ισχύει η ονομασία «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας». Τα χρόνια πέρασαν, το θέμα ξεχάστηκε η Ελλάδα σύρθηκε για να μην γελοιοποιηθεί πλήρως στη θέση της σύνθετης ονομασίας μια δεκαετία αργότερα με την κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή και το 2006, όχι με βέτο τυπικά τουλάχιστον, αλλά με συμφωνία τελικά να συζητηθεί το θέμα της ένταξης της γειτονικής χώρα στη Βορειοατλαντική Συμμαχία αργότερα με την προοπτική να έχει λυθεί το θέμα. Έκτοτε με τον όρο «Macedonia» είναι γνωστό σε όλο τον πλανήτη ότι αναφέρεται κανείς - είτε αξιωματούχος κράτους, είτε στέλεχος διεθνών οργανισμών, είτε τα Μ.Μ.Ε., είτε πρόσφυγας, είτε απλός πολίτης – στο κράτος βόρεια της Φλώρινας, της Έδεσσας και του Κιλκίς. Φυσικά είναι κοινό μυστικό ότι κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκων της Β. Ελλάδας είναι φορείς σε γλωσσικό αλλά και πολιτισμικό επίπεδο αυτής της κουλτούρας, ενώ πλέον μετά από έναν αιώνα βίαιης αφομοίωσης οι πιο γενναίοι εξ’ αυτών είναι οργανωμένοι σε πολιτιστικούς συλλόγους, εκδίδουν έντυπα στη γλώσσα τους, ενώ στην περιοχή εδρεύει νόμιμο μειονοτικό πολιτικό κόμμα που παίρνει μέρος σε αυτοδιοικητικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Για την ιστορία ενώ με το νόμο Γεννηματά – Σκουλαρίκη επαναπατρίζονται οι πολιτικοί πρόσφυγες από τον εμφύλιο πόλεμο, ακόμη και σήμερα τον επαναπατρισμό δικαιούνται μόνο όσοι είναι Έλληνες το γένος, ενώ τακτικά το ελληνικό κράτος απαγορεύει είσοδο σε διανοουμένους, δημοσιογράφους ακόμη και καλλιτέχνες που θεωρούνται εθνικά «επικίνδυνοι».

Το Μακεδονικό αποτελεί ένα ακόμη ζήτημα που γελοιοποιεί διαρκώς την Ελλάδα και φέρνει αλλεργία στο πολιτικό προσωπικό που όπως και με τα οικονομικά όλα τα προηγούμενα χρόνια το ψέμα και η εθνική αποχαύνωση είναι τόσο πλούσια που ο παραμικρός μετριασμός τους δημιουργεί επιπλοκές στο εσωτερικό της χώρας με τις οποίες κανείς στο εξωτερικό ούτε ασχολείται, ούτε ενδιαφέρεται. Η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών αναγνωρίζει τη «Δημοκρατία της Μακεδονίας» με το όνομά της και μεταξύ άλλων πολλές ευρωπαϊκές χώρες, οι Η.Π.Α., η Κίνα αλλά και η Ρωσία που τόσο αγαπούν οι ελληναράδες ορθόδοξοι ψεκασμένοι συμπολίτες μας.


Δεν γίνεται να συνεχίζουμε να ξοδεύουμε εθνικό και διπλωματικό κεφάλαιο για μια ανοησία. Μόνη λύση που θα μας γλιτώσει από το περεταίρω αδιέξοδο είναι μόνο η λύση της διπλής ονομασίας. Πρέπει να σταματήσουμε τώρα τον αυτοδιασυρμό και να πάμε σε μια επί της ουσίας συμβιβαστική λύση, δηλαδή την ελευθερία του γειτονικού κράτους να αυτοονοματίζεται και να μετέχει σε διεθνείς και υπερεθνικούς οργανισμούς και μια σύνθετη ονομασία – μια και εμείς έχουμε το πρόβλημα και όχι αυτοί – για τις διμερείς μας σχέσεις.  

Δημοσιεύτηκε στον δικτυότοπο Εκκλησία του Δήμου  στις 13 Απριλίου 2016 . Όλα τα ενυπόγραφα άρθρα αποδίδουν τις απόψεις των συγγραφέων.

Δευτέρα, 21 Μαρτίου 2016

Εσθλαβώθη δε πάσα η χώρα και γέγονε βάρβαρος - Γαρασδοειδής όψις εσθλαβωμένη

Του Δημήτρη Λιθοξόου

Στο έργο «Περί των Θεμάτων (DeThematibus)», του αυτοκράτορα και σημαντικού λόγιου Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου (905-959), και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο «Έκτον θέμα Πελοπόννησος», υπάρχει το εξής απόσπασμα: «ύστερον δε πάλιν των Μακεδόνων υπό των Ρωμαίων ηττηθέντων, πάσα η Ελλάς τε και Πελοπόννησος υπό των Ρωμαίων σαγήνην εγένετο, ώστε δούλους αντ’ ελευθέρων γενέσθαι. εσθλαβώθη δε πάσα η χώρα και γέγονε βάρβαρος, ότε ο λοιμικός θάνατος πάσαν εβόσκετο την οικουμένην, υπηνίκα Κωνσταντίνος ο της κοπρίας επώνυμος τα σκήπτρα της των Ρωμαίων διείπεν αρχής, ώστε τινά των εκ Πελοποννήσου μέγα φροντούντα επί τη αυτού ευγενεία, ίνα μη λέγω δυσγενεία, Ευφήμιον εκείνον τον περιβόητον γραμματικόν αποσκώψαι εις αυτόν τουτοΐ το θρυλούμενον ιαμβείον ”γαρασδοειδής όψις εσθλαβωμένη. ην δε ούτος Νικήτας ο κηδεύσας επί θυγατρί Σοφία Χριστόφορον τον υιόν του καλού Ρωμανού και αγαθού βασιλέως» [Constantinus Porphyrogenitus, Bonnae 1811, σελ. 53-54].
Σύμφωνα με τον Πορφυρογέννητο (ο οποίος για τη συγγραφή της ιστορίας του είχε στη διάθεσή του τα αυτοκρατορικά αρχεία) η χώρα που περιλάμβανε την Ελλάδα και την Πελοπόννησο (δύο διακριτά τότε διαμερίσματα) είχε σλαβωθεί και είχε γίνει βάρβαρη, από την εποχή που αυτοκράτορας ήταν ο Κωνσταντίνος Ε’ Κοπρώνυμος (μεταξύ των ετών 741-775) και μάλιστα κατά τη διάρκεια της μεγάλης επιδημία πανούκλας του 746-747 που έχει εξαπλωθεί παντού: «εσθλαβώθη δε πάσα η χώρα (η Ελλάς τε και Πελοπόννησος) και γέγονε βάρβαρος, ότε ο λοιμικός θάνατος πάσαν εβόσκετο την οικουμένην, υπηνίκα Κωνσταντίνος ο της κοπρίας επώνυμος τα σκήπτρα της των Ρωμαίων διείπεν αρχής».
Την πληροφορία αυτή ανέδειξε ο Jakob Philipp Fallmerayer στον πρώτο τόμο του πολύκροτου έργου του για την ιστορία της χερσονήσου του Μοριά κατά το Μεσαίωνα [Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters, 1830]. Ερμηνεύει εκεί το παραπάνω χωρίο ο Φαλμεράγιερ:
«Όσοι από τους Έλληνες της Πελοποννήσου είχαν ξεφύγει από τις προηγούμενες θύελλες, όσοι είχαν γλιτώσει από το δολοφονικό ατσάλι των Ούννων, των Αβάρων και των Σλάβων, είχαν τώρα μαζί με τους νεοεγκατεστημένους ξένους κατά μεγάλο μέρος αφανιστεί σ’ αυτή την ανήκουστη καταστροφή και η Πελοπόννησος το 747 πρέπει να έμοιαζε περισσότερο με εγκαταλελειμμένο άντρο ληστών ή με νεκροταφείο γεμάτο σήψη παρά με χερσόνησο κατοικημένη και καλλιεργημένη από ανθρώπους. Νέα πλήθη Σκλαβήνων εισέβαλαν νότια του Ισθμού, έπιασαν τις κενές περιοχές, γέμισαν όλη τη χώρα» [σελ. 220-221 της ελληνικής μετάφρασης του Παντελή Σοφτζόγλου, Αθήνα 2002].
Η αλήθεια είναι πως του Fallmerayer είχε προηγηθεί ο άγγλος ιστορικός   Edward Gibbon, ο οποίος είχε από το 1779 σχολιάσει τα προαναφερόμενα του Πορφυρογέννητου, στον ένατο τόμο της ιστορίας του ως εξής: «As   early   as   the   eighth   century, in the  troubled reign of the Iconoclasts,   Greece , and   even   Peloponnesus  , were   overrun  by  some Sclavonian bands, who outstripped the royal standard of Bulgaria. The strangers of old, Cadmus, and Danaus, and Pelops, had planted in that fruitful soil the seeds of policy and learning, but the savages of the North eradicated what yet remained of their sickly and withered roots. In this irruption, the country and the inhabitants were transformed, the Grecian blood was contaminated, and the proudest nobles of Peloponnesus were branded with the names of foreigners and slaves». Είχε μάλιστα προσθέσει «The  epitomiser  of  Strabo  likewise observes, και νυν δε πάσαν Ήπειρον και Ελλάδα σχεδόν και Μακεδονίαν, και Πελοπόννησον Σκύθαι Σκλάβοι νέμονται». [The history of the decline and fall of the Roman Empire].
Γράφοντας ο Πορφυρογέννητος για κάποιο αξιωματούχο Νικήτα από το Μόρια, που πάντρεψε την κόρη του Σοφία με το Χριστόφορο, το γιο του βασιλιά Ρωμανού, θυμάται το γραμματικό Ευφήμιο που σατίριζε τραγουδιστά τη «γαρασδοειδή εσθλαβωμένη όψη» του Νικήτα, που κόμπαζε στο παλάτι για την ευγενική πελοποννησιακή καταγωγή του. Ο λόγος της κοροϊδίας ήταν, ότι τότε θεωρούσαν στη βασιλική αυλή πως η Πελοπόννησος έβγαζε μάλλον ανθρώπους από κακή γενιά (δυσγενείς). Το «σλαβόμουτρο» ο Νικήτας, αυτή η σημαντική λεπτομέρεια της ιστορίας, δεν μπορούσε να θεωρείται ευγενής και να περηφανεύεται για την αρχαιοελληνική καταγωγή του, καθώς το 10ο αιώνα, η Πελοπόννησος και η Ελλάδα ήταν βάρβαρες χώρες, για τους  κωνσταντινουπολίτες άρχοντες.
Εδώ έχει ενδιαφέρον να δούμε τη θέση που παίρνει επί του προκειμένου, ένας μεγάλος μεσαιωνοδίφης του 19ου αιώνα, ο Charle Hopf. Ο Φραγκίσκος Ζαμβάλδης μετέφρασε σε καθαρεύουσα ένα τμήμα από το έργο του Χοπφ και το δημοσίευσε το 1872. Ο Hopf γράφει, για την πανούκλα του 746-747, πως υπήρξε ένα τρομερό θανατικό που ήρθε από τη Σικελία και την Καλαβρία κι έπεσε πάνω στην Πελοπόννησο (πρώτα στη Μονεμβασία), στην Ελλάδα και στα νησιά. Ο λοιμός «αφήρπαζεν άπαν το πλήθος» και «μόνον ολίγοι εσώθησαν», «φεύγοντες από των λοιμοβλήτων χωρών». Και συνεχίζει συνδέοντας το λοιμό με το σλάβικο εποικισμό της χώρας:
«Καθ’ ον χρόνον ο λοιμός κατερήμου πάσαν την οικουμένην, η Ελλάς και η Πελοπόννησος, κατά Κωνσταντίνον Πορφυρογέννητον ”εσθλαβώθη (πάσα η χώρα) και γέγονε βάρβαρος”. Το «”εσθλαβώθη” όπερ είναι διά τον Φαλμεράυρ άλλο και κύριον στήριγμα της θεωρίας του, υπελήφθη μεν συχνά ως η υποδούλωσις της χώρας. αλλά εκτός τούτου ότι ανίσταται οίκοθεν το ζήτημα, τίνες υπήρξαν οι τότε καταδουλώσαντες – όχι βέβαια οι Βυζαντινοί – ο αυτοκρατορικός συγγραφέας παρέσχει παρευθείς την μαρτυρίαν, ότι ομιλεί περί πραγματικού εκσλαβισμού, δηλαδή, περί της εισβολής και της εποικίσεως βαρβάρων Σλάβων εν Ελλάδι και Πελοποννήσω. Διά τούτο ο περίφημος Γραμματικός Ευφήμιος απεχαιρέτησε τον Πελοποννήσιον Νικήταν, τον υπανδρεύσαντα την εαυτού θυγατέρα μετά του αυτοκρατορικού ηγεμόνος Χριστοφόρου (τελευτήσαντος τω 931) και καυχωμένου επί τη ευγενεία, ή μάλλον επί τη αγενή αυτού καταγωγή, διό του πολυθρυλλήτου σκωπτικού στίχου. “γαρασδοειδής όψις εσθλαβωμένη” (κατά τον Φίνλαυ γαϊδαροειδής). Όλαι αι προσπάθειαι του ερμηνεύσαι άλλως πως ταύτην την λέξιν, π.χ. facies in servitutem redacta (όψις δεδουλωμένη) είναι τόσο εσφαλμέναι, ώστε είναι θαυμαστόν πως ηδυνήθη τις να καταφύγη εις ταύτας. Η Πελοπόννησος εσθλαβώθη. αυτό είναι αναντίρρητον. άρχων τις πελοποννήσιος, υπερήφανος διά τους προγόνους του, ελοιδορήθη υπό φιλοπαίγμονος ανδρός διά την σλαβικήν καταγωγήν του και τον ουκέτι εξαλειφθέντα σλαβικόν τύπον» [Καρόλου Χοπφ, Οι Σλάβοι εν Ελλάδι, 1872, σελ. 27-28].
Ο γερμανός ιστορικός Ferdinand Gregorovius, στον πρώτο τόμο του έργο του για τη μεσαιωνική ιστορία των Αθηνών [Geschichte der Stadt Athen im Mittelalter, 1889, σελ. 111-114, 150], σχολιάζοντας τα προαναφερόμενα από το βυζαντινό αυτοκράτορα γράφει: «Η άποψη των βυζαντινών εθνογράφων ήταν, ότι τα κενά που δημιουργήθηκαν στο πληθυσμό της ελληνικής στεριάς από εκείνη τη φοβερή επιδημία αναπληρώθηκαν από έναν ιδιαίτερα μαζικό εποικισμό Σλάβων». Προσθέτει επίσης πως εκείνα τα χρόνια «σε μια έκθεση που συνέταξε μια μοναχή για το ταξίδι του (επισκόπου) Wilibald ανάμεσα στο 722 και 725, χαρακτηρίζεται η ακτή της Αργολίδας, όπου βρίσκεται η Μονεμβασία ως tera slavinica».  Παραπέμπει, όπως οGibbon, στο σχόλιο της επιτομής του Στράβωνα «νυν πάσαν Ήπειρον και Ελλάδα και Πελοπόννησον και Μακεδονίαν Σκύθαι Σλάβοι νέμονται» και καταλήγει λέγοντας πως «ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος διηγείται για έναν επιφανή άνδρα, το Νικήτα Ρενδάκιο από την Πελοπόννησο, ο οποίος συμπεθέρεψε με τον οίκο του αυτοκράτορα Ρωμανού Λεκαπηνού και που ήταν περήφανος για την ελληνική καταγωγή του, ότι η σλάβικη φυσιογνωμία του προκάλεσε τους σαρκασμούς του βυζαντινού γραμματικού Ευφήμιου» [βλ. τις σελίδες 143-144 και 183 της μετάφρασης του Άγ. Τσάρα (1990)].
Ένας ακόμα γερμανός ιστορικός, ο Gustav Friedrich Hertzberg, γράφει για εκείνους τους βυζαντινούς άρχοντες που «προυκάλουν ενίοτε το σκώμμα και αυτών των εν Κωνσταντινουπόλει επί τη αξιώσει αυτών ως καταγομένων υπό των αρχαίων Ελλήνων». Και στέκεται με τη σειρά του στην περίπτωση του Νικήτα. Ο νεαρός δεσπότης Χριστόφορος, γιος του αυτοκράτορα Ρωμανού του Λεκαπηνού (του πεθερού και συμβασιλέα του αυτοκράτορα Πορφυρογέννητου), το 923 παντρεύτηκε τη Σοφία, την κόρη του πατρικίου Νικήτα του Πελοποννήσιου. Ο Νικήτας ήταν τόσο περήφανος για την «ψευδοελληνική καταγωγή» του ώστε έκανε το γραμματικό Ευφήμιο να τον χλευάσει τραγουδιστά, με το σκωπτικό στίχο για τη «σλάβική όψη». Το «verschmitztes Slavengesicht» του Hertzberg για το «γαρασδοειδής όψις εσθλαβωμένη» [βλ.Geschichte Griechenlandsseit  dem  Absterben des   antiken   Lebens   bis   zur Gegenwart, πρώτος τόμος, 1876, σελ. 253], ο μεταφραστής Παύλος Καρολίδης το αποδίδει σωστά με το καθαρευουσιάνικο «η επίτριπτος αυτού Σλαυική όψις» [βλ. σελ. 341-342 του πρώτου τόμου της μετάφρασης της Ιστορίας της Ελλάδος του Χέρτσβεργ]. Αυτό το αρχαιοελληνικό «επίτριπτος», ο Γιάνναρης το ερμηνεύει στο λεξικό του με το κατανοητό «τετραπέρατος, παμπόνηρος, κατεργάρης», μεταφορικά [σελ. 847 του Μικρού Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσης].
Η ταύτιση του «γαρασδοειδή» με το «γαϊδουρινή» είναι άσχετη. Ο E. Sophocles που προτείνει αμήχανα το «ονώδης» βάζει δίπλα του σωστά και ένα ερωτηματικό (?) [Greek lexiconof the Roman and Byzantine periods, 1900, σελ. 325].
O σλαβολόγος Franz Miklosich το«γαρασδοειδή» το συνδέει με το γοράσδος, που είναι το παλαιοσλαβικό gorazdo και ερμηνεύει το τελευταίο με το λατινικό   peritus [Lexicon Palaeoslovenico, 1865, σελ. 137 & Etymologisches Wörterbuch, 1886, σελ. 73], που σημαίνει «έμπειρος» [Κουμανούδης, Λατινοελληνικόν Λεξικόν, 1884, τομ. Β’ σελ. 145].
Ο κορυφαίος γλωσσολόγος Gustav Mayer, αποδίδει το στιχάκι στα γερμανικά ως «mitschlauem Gesicht” (με πονηρό πρόσωπο) [Neugriechische  Studien ΙΙ, 1894, σελ.20]. Ο γερμανός σλαβολόγος του μεσοπολέμου  Max  Vasmer μεταφράζει το «γαρασδοειδής όψις εσθλαβωμένη» σαν «verschmitzt aussehendes Slavengesicht» ή κάποιος που έχει τετραπέρατο σλάβικο πρόσωπο ή σλάβικη πανούργα φάτσα [Die Slaven in Griechenland, 1941, σελ. 15].
Ο σλαβολόγος Φαίδων Μαλιγκούδης, σημειώνει πως παραλλαγές του σλαβικού επιθέτου gorazdu (πονηρός), υπάρχουν σήμερα στις  ανατολικές και δυτικές σλάβικες γλώσσες, όχι όμως στις νότιες [Σλάβοι στη μεσαιωνική Ελλάδα, 1988, σελ. 64]. Για το Νικήτα Ρεντάκιο, υπογραμίζει επιπλέον πως το επώνυμό του είναι σλαβικό και προέρχεται από το rediti, που σημαίνει βάζω σε σειρά, σε τάξη, κυβερνώ. Άρα «ρεντάκης» είναι ο «κυβερνήτης» [σελ. 84, 123].
Το επώνυμο Ρεντάκης σώζεται σήμερα στα χωριά Πενταπλάτανος και Μελίσσι στην περιοχή Γιαννιτσών.

Ανθρώπινη και κατανοητή είναι για μας, η συμπεριφορά του σλαβικής καταγωγής άρχοντα Νικήτα Ρεντάκη, που θεωρούσε εαυτόν απόγονο των αρχαίων Ελλήνων και καμάρωνε γι’ αυτό. Η διαφορά του χτες και του σήμερα είναι, πως μια τέτοια στάση υπήρξε κατά το μεσαίωνα αφορμή για να σπάσουν πλάκα (ή να κάνουν καζούρα, επί το ρωμαιϊκότερο), ενώ στις μέρες τον κάθε Νικήτα τον παίρνουν στα σοβαρά και τον τιμούν για την «ευγενική» καταγωγή του.
Δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Δημήτρη Λιθοξόου στις 17-11-2010.

Τρίτη, 1 Μαρτίου 2016

Στο στόχαστρο του (παρα)κράτους –και πάλι– η μειονότητα της Θράκης


















Του Μουσταφά Τσολάκ

Διαβάζω απ’ τον μειονοτικό τύπο: Σύμφωνα με την ανακοίνωση που δημοσίευσε ο
εκλεγμένος Μουφτής Ξάνθης, Αχμέτ Μετέ, στις 28 Γενάρη, κάποιοι κουκουλοφόροι απήγαγαν τον ιμάμη Χουσεϊν Τζιχάν (που ταυτόχρονα κάνει και τον οδηγό του Μετέ) και τον βάλανε σ’ ένα αμάξι και αφού τον βρίσανε ασύστολα πρώτα, του
είπαν πως είναι απ’ την ομάδα «Οι Φρουροί της Θράκης» (απ’ αυτούς, δηλαδή, που
σπάσανε τα γραφεία του Κόμματος Ισότητας-Ειρήνης-Φιλίας πριν δύο μήνες στην
Κομοτηνή) και να μεταφέρει στον Μετέ πως θα τον σκοτώσουν αυτόν και την
οικογένειά του.
Πιο αναλυτικά, διαβάζω στη συνέντευξη του Μετέ στην «Γκιουντέμ», πως οι τύποι
αυτοί, είπαν στον ιμάμη «Πες τον αγά σου, να κάτσει καλά. Τον παρακολουθούμε.
Ξέρουμε όλα όσα κάνει. Θα τον σκοτώσουμε και θα κάνουμε μεγάλη ζημιά στην
οικογένειά του».
Στη συνέχεια, ο Μετέ, λέει πως αφού του μετέφερε το μήνυμα ο ιμάμης, πήρε
τηλέφωνο σε κάτι ασφαλίτες που «τον συνοδεύουν» σε κάποιες εκδηλώσεις και
βρέθηκε μ’ αυτούς και τους είπε αυτά που συμβαίνουν. Όπως επίσης, ενημέρωσε
και τον βουλευτή Ξάνθης, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ, ο οποίος πήρε τηλέφωνο τον διοικητή
της αστυνομίας και ζήτησε να παρέμβει.
Μετά, πήγαν στο τμήμα, βρήκαν κάποια ντοκουμέντα απ’ τις κάμερες της περιοχής
που συμβαίνει το σκηνικό –και προσοχή παρακαλώ– σ’ ένα απ’ αυτά «ένας που δεν
φοράει κουκούλα, δείχνει σ’ έναν άλλο με κουκούλα τον Χουσεϊν Τζιχάν και αυτοί
του επιτίθενται». Και –σύμφωνα πάντα με τον Μετέ– ο διοικητής είπε στον Τζιχάν
πως… «οι τύποι αυτοί δεν είναι Ξανθιώτες» και ότι ο στόχος δεν είναι αυτός αλλά ο
Μετέ!
Την ίδια στιγμή, που συμβαίνουν αυτά, ο «αρχι-ΚΥΠατζής» και γνωστός
«τουρκοφάγος» Σάββας Καλεντερίδης, βγαίνει και απ’ τις στήλες της «Δημοκρατίας»,
καλεί τους μειονοτικούς να πάρουν μάθημα απ’ αυτά που πάθανε οι Τουρκομάνοι
της Συρίας και να μην πέσουν στην παγίδα της… Άγκυρας!
Συμπεράσματα:
1) Όσοι μειονοτικοί είναι σε πόστα ή εκφράζουν ανοιχτά τις απόψεις τους που δεν
αρέσουν στο (παρα)κράτος ή στους φασίστες, μπορούν να πιαστούν και να
απειληθούν από συμμορίτες – πράγμα που θυμίζει «άλλες εποχές» και εννοείται
πως δεν μπορεί να συμβεί χωρίς τη συμμετοχή ή έστω την ανοχή του κράτους.
2) Αν κάποιος μειονοτικός πάθει κάτι και βρεθεί ο ένοχος, αλλά είναι από άλλη
πόλη, δεν τιμωρείται. Οπότε ήμαστε σίγουροι πως αυτοί που θα μας κάνουν κακό,
δεν ζουν στην πόλη μας και δεν τους συναντάμε στο δρόμο να τους πούμε
«καλημέρα». Μπορούμε να χαρούμε γι’ αυτό.
3) Οι μειονοτικοί είναι «ζώα» και πιστεύουν σε λίγα άτομα που «χρηματοδοτούνται
απ’ το τουρκικό προξενείο» και τους ακολουθούν – και αν συνεχίσουν να το κάνουν
«θα χάσουν τις πατρίδες τους» όπως οι Τουρκομάνοι της Συρίας.
4) Και οι πλειονοτικοί στη Θράκη, «το νου σας!».
Τώρα, βέβαια, κάποιοι φίλοι, θα μου πουν: «Καλά ρε Μουσταφά, κάνεις το
συνήγορο του Μετέ, που τον έχεις “κράξει” τόσο άσχημα παλιά;».
Όχι, δεν κάνω το συνήγορο του κανενός. Υπερασπίζομαι τη δημοκρατία και τις
ελευθερίες στη χώρα μου.
Αν έχει κάνει καμιά παρανομία ο Μετέ (και ο οποιοσδήποτε), αν είναι όντως
«προδότης» και «πράκτορας της Τουρκίας», να πάει στη Δικαιοσύνη. Όχι στον τάφο!
Δεύτερον, αν νομίζει κάποιος ότι με τέτοιες πράξεις θα τρομοκρατήσει και «θα
βάλει σε τάξη» την μειονότητα, είναι βαθιά γελασμένος. Το μόνο που θα καταφέρει
είναι να κάνει τους μειονοτικούς να χάσουν ακόμα περισσότερο την πίστη και την
αγάπη στη χώρα τους και να προσανατολιστούν στον δικό τους εθνικισμό και να
έχουμε ένα πιο έντονο «απαρτχάιντ» στην περιοχή.
Τρίτο και σημαντικότερο –και εδώ προκαλώ για ακόμη μια φορά απ’ τον Στυλιανίδη
μέχρι τον Καλεντερίδη όλο το εθνικιστικό μπλοκ– να τελειώνει αυτή η καραμέλα με
τα «παιχνίδια που παίζονται στη Θράκη», προξενεία κλπ. Όχι άλλα «κούφια λόγια».
Βγάλτε όλα τα στοιχεία που έχετε (μιας και υπερασπίζεστε ότι τα έχετε, και μάλιστα
ο Στυλιανίδης θα τα δημοσίευε μέχρι τα Χριστούγεννα του ’15). Μηνύστε όλους
αυτούς που «πληρώνονται από άλλες χώρες». Αλλιώς «βουλώστε το»! Δεν σας δίνει
κανείς το δικαίωμα να δείχνετε μια ολόκληρη μειονότητα (ή έστω το μεγαλύτερο
κομμάτι της), τους ανθρώπους δηλαδή που ζουν, υπηρετούν, πληρώνουν φόρους,
έχουν δώσει νεκρούς γι’ αυτή τη χώρα, σαν «εχθρούς» της χώρας αυτής και να τους
βάζετε στο στόχαστρο των «συμμοριτών».
Τα «καραγκιοζλίκια» με εθνικισμούς, πολεμοκαπηλίες, τρομοκρατίες τέλος! Το
παιχνιδάκι να αποπροσανατολίσετε τις δύο κοινότητες απ’ τα βασικά τους
προβλήματα που είναι η φτώχια, η λιτότητα, η ανεργία, η φορολεηλασία, η έλλειψη
της δημοκρατίας, με λίγα λόγια η «μπότα» των μνημονίων και του ευρώ, δε θα
Μειονοτικοί και πλειονοτικοί, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, χέρι-χέρι, μ’ αγώνες
κοινούς, ταξικούς, ενωμένους θα σας στείλουμε εκεί που πρέπει:
Στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.
Μνημόνια εσείς; Αγώνες εμείς. Τρομοκρατία εσείς; Δημοκρατία εμείς. Μίσος και
ρατσισμούς εσείς; Αλληλεγγύη εμείς.
Για πάμε…

*Ο Μουσταφά Τσολάκ, είναι ποιητής, δημοσιογράφος και μεταφραστής.


Τρίτη, 16 Φεβρουαρίου 2016

Bλαχομπογδανία – Ιόνιος Πολιτεία, σημειώσατε 1X



Tου Άκη Γαβριηλίδη


Μετά τη συντριπτική ήττα του στην υπόθεση του «ρατσιστή» Ρίχτερ, ο ελληνικός μακαρθισμός δεν χρειάστηκε ούτε μία μέρα μέχρι να βρει τον επόμενο στόχο της αντεπίθεσής του, την επόμενη περίπτωση προσβολής των ιερών και των οσίων του έθνους: ο βέβηλος αυτή τη φορά ήταν ο τηλεπαρουσιαστής Κωνσταντίνος Μπογδάνος, ο οποίος, σε μια τρίλεπτη παρουσίαση της ζωής τού Διονύσιου Σολωμού με αφορμή κάποια επέτειο, ανέφερε ότι ο ποιητής του εθνικού ύμνου κατά πληροφορίες ήταν εβραϊκής καταγωγής, μασόνος, αλκοολικός και ομοφυλόφιλος. Η αναφορά αυτή του στοίχισε δριμύτατες επιθέσεις από ακροδεξιά σάιτ, καθώς και μία ανακοίνωση του δημάρχου Ζακύνθου η οποία τον κηρύσσει «ανεπιθύμητο πρόσωπο» στη Ζάκυνθο.
Το ότι οι επιθέσεις αυτές πηγάζουν από ό,τι το έθνος έχει μάθει να θεωρεί εθνικό και όχι από το αληθινό, προκύπτει μεταξύ άλλων από το εξής στοιχείο: η αναφορά του Μπογδάνου περιέχει πολλές κραυγαλέες ανακρίβειες και αστοχίες. Π.χ. ήδη από την πρώτη της πρόταση, αναφέρει ότι ο Σολωμός «έχει στιχουργήσει [sic] τον εθνικό μας ύμνο». Και συνεχίζει: «η τελευταία του στροφή είναι η 16. Δεν θυμάμαι ποια είναι η πρώτη, υπάρχουν και πολλές ανάμεσα, απλά βρήκανε δύο, κλαπ [sic] τις ενώσανε, τις μελοποίησε μετά ο Μάντζαρος». Φυσικά τίποτε απ’ όλα αυτά δεν ισχύει: ο εθνικός ύμνος αποτελείται από τις δύο πρώτες στροφές τού «Ύμνου εις την Ελευθερίαν», ο οποίος έχει πολύ περισσότερες από 16 στροφές. Αλλά και τίποτε από όλα αυτά δεν ενόχλησε τους αγανακτισμένους πολίτες (ή δημάρχους), οι οποίοι φαίνεται να είναι εξίσου άσχετοι με το έργο του ποιητή. Αυτό που τους απασχολεί είναι να μην «σπιλωθεί η μνήμη» του εθνικού τοτέμ με τέτοιες «επαίσχυντες» ιδιότητες. Στη σπουδή τους αυτή, πέφτουν και σε κωμικές αντιφάσεις ανάλογες με το ανέκδοτο της σπασμένης τσαγέρας. Π.χ. στο Youtube έχει ανεβεί το σχετικό κλιπ με τον τίτλο «ΣΟΚ ! EBΡΑΙΟΚΑΝΑΛΟ ΥΒΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΠΟΙΗΤΗ!». Ο άνθρωπος που το έγραψε δεν σκέφτηκε ότι, αν ένα «εβραιοκάναλο» αποκαλεί κάποιον «Εβραίο», τότε αν μη τι άλλο δεν είναι δυνατό να τον «υβρίζει».
Κάτω από την ανάρτηση ακολουθεί φυσικά ο γνωστός οχετός από σεξιστικές ύβρεις και απειλές δολοφονίας.
Αλλά και η κίνηση του δημάρχου, ο οποίος χαρακτηρίζει «ανεπιθύμητο πρόσωπο για τη Ζάκυνθο» τον Μπογδάνο (προαναγγέλλοντας μάλιστα και «απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου» με το ίδιο περιεχόμενο –χωρίς να περιμένει καν να γίνει η ψηφοφορία, προφανώς θεωρεί ότι την έχει στο τσεπάκι), εντάσσεται στην ίδια πρακτική λυντσαρίσματος. Σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, ούτε οι δήμαρχοι, ούτε τα δημοτικά συμβούλια έχουν οποιοδήποτε δικαίωμα να απαγορεύουν σε Έλληνες πολίτες την πρόσβαση σε οποιοδήποτε σημείο της ελληνικής επικράτειας. Ακόμη και αν η Ζάκυνθος δεν ήταν τμήμα της ελληνικής επικράτειας, π.χ. αν υπήρχε σήμερα η Ιόνιος Πολιτεία ως χωριστό κράτος και ανήκε σε αυτή, πάλι δεν θα ενέπιπτε στην αρμοδιότητα ενός δημάρχου να κηρύξει «αναστολή της Συνθήκης Σένγκεν» ως προς συγκεκριμένο άτομο με απλή διοικητική απόφαση. Η κήρυξη λοιπόν αυτή δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα. Προφανώς όμως παράγει πολλά πρακτικά αποτελέσματα: εμπεδώνει μία αίσθηση «Φαρ Ουέστ» και δίνει ένα ημιεπίσημο άλλοθι στους Χρυσαυγίτες που απειλούν να βιάσουν, να διαμελίσουν, και γενικώς να εκδικηθούν τον δημοσιογράφο με διάφορους ευφάνταστους τρόπους.
Αν όμως ο χώρος –οι πολλοί χώροι- του ριζοσπαστικού πατριωτισμού αντέδρασαν έτσι, μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί εξ όσων γνωρίζω ούτε ένας να υπερασπιστεί δημόσια την ελευθερία της έκφρασης από αυτές τις απειλές. Αρκετοί εκδήλωσαν όχι απλώς αδιαφορία, αλλά έκδηλη –και χαιρέκακη- ικανοποίηση, με βάση το σκεπτικό ότι πρόκειται για «ενδοδεξιά διαμάχη» και ότι ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος είναι αντιπαθής, αμόρφωτος, «νεοφιλελές», και «έπαθε ό,τι του άξιζε».
Το σκεπτικό αυτό φυσικά είναι άκυρο. Η ελευθερία του λόγου είναι ένα δημόσιο δικαίωμα και ισχύει τόσο για τους ευφυείς, όσο και για τους ανοήτους. Ο καθένας από μας μπορεί να ενταχθεί σε οποιαδήποτε εκ των κατηγοριών αυτών σε διαφορετικές στιγμές ή από διαφορετικούς ανθρώπους, και δεν μπορεί τα δημόσια δικαιώματά μας να εξαρτώνται από αυτή την κατάταξη.
Και εκεί που δεν υπήρξε πλειοδοσία, πάντως, υπήρξε τακτική Πόντιου Πιλάτου. Στη μόνη ανάρτηση –εξ όσων γνωρίζω- η οποία διαφοροποιείται από αυτό το κλίμα ηθικού πανικού, το όλο περιστατικό εισάγεται εξ αρχής υποτιμητικά ως «μια άνευ αντικειμένου διαμάχη στο ελληνικό διαδίκτυο». Το δημοσίευμα στη συνέχεια αναφέρει τις ιδιότητες που αποδόθηκαν στο Σολωμό και τις κηρύσσει αδιάφορες, με τέσσερα απανωτά «Και λοιπόν;».
Ισχυρίζομαι ότι αυτή η τακτική «ενεργητικής αδιαφορίας» είναι κακή συμβουλή. Είναι αποτέλεσμα φόβου, και έχει ως αποτέλεσμα να μας περιορίζει σε αμηχανία και αδράνεια. Κάποιοι φοβούνται να μιλήσουν «για να μην μας ταυτίσουν με τον Μπογδάνο», άλλοι φοβούνται να μιλήσουν για να μην «ασχοληθούν μαζί του και τον κάνουν μάγκα», εφόσον «αυτό επιδιώκει». Έτσι, τελικά οι μόνοι που μιλάν είναι οι εκφραστές διαφόρων εκδοχών της αυτο-αποικιοποίησης που συνεπάγεται η ευρωκεντρική συγκρότηση του ελληνικού έθνους. Διότι αυτό είναι το διακύβευμα αυτής της διαμάχης. Η οποία λοιπόν δεν είναι καθόλου «άνευ αντικειμένου» ούτε περιορίζεται στο διαδίκτυο, αλλά διεξαγόταν ήδη από την εποχή του Σολωμού, και παλιότερα.
Αν το θέσουμε σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε αρκετά να πούμε χωρίς να κινδυνεύουμε να μας «καταπιεί» κανένας άλλος λόγος. Κατά πρώτον: μπορεί όντως κάποιος να λέει κάτι για να προκαλέσει, και μπορεί αυτό που λέει να μην έχει καθαυτό κάποια ιδιαίτερη σημασία. Αλλά το σημαντικό ερώτημα είναι: γιατί τόσοι πολλοί πράγματι προκαλούνται από κάτι «ασήμαντο»; Προφανώς επειδή για αυτούς έχει σημασία, και η σημασία αυτή είναι ένα κοινωνικό και όχι ιδιωτικό φαινόμενο. Παράγεται από μία κοινωνική μηχανή φαλλογοκεντρικής νοηματοδοσίας, κατά την οποία κάποιες ιδιότητες είναι απαράδεκτο να χαρακτηρίζουν τους πατέρες του έθνους.
Αλλά και ο «προκλητικός» λόγος του Μπογδάνου στις ίδιες ευρωκεντρικές προκείμενες βασίζεται. Αυτό αποτελεί έκφραση όχι κάποιας εγελιανής «διαλεκτικής αντιστροφής» και κάποιας κατοπτρικής σχέσης κυρίου και δούλου, αλλά του ανταγωνιστικού διχασμού, της διχογνωμίας (dissensus) που χαρακτηρίζει συστατικά το εθνικό υποκείμενο από κατασκευής του. Η απάντησή του στον δήμαρχο ξεχειλίζει από την ανωτερότητα του αυτοθεωρούμενου ως πολιτισμένου αποικιοκράτη απέναντι στους άξεστους ιθαγενείς. Δεν τους αποκαλεί βέβαια έτσι. Αλλά τους αποκαλεί αμόρφωτους, φυσικά λαϊκιστές (ο όρος-πασπαρτού εθνολαϊκιστής δεν υπάρχει ως τέτοιος, αλλά υπάρχει παντού το νόημά του), «πρόβατα», «τομάρια που παριστάνουν τις θιγμένες κορασίδες», «αγράμματους γκασμάδες» που είναι «ανίκανοι να συγκινηθούν από την τέχνη» κ.ο.κ. Όλη την γκάμα των χαρακτηρισμών δηλαδή από το οπλοστάσιο του μίσους για τη δημοκρατία που κατευθύνει το λόγο της αντιπολίτευσης στον λόγο-μη λόγο των μαζών, από την εποχή των Αγανακτισμένων και έπειτα. Το γεγονός δε ότι γράφει με σκοπό να προκαλέσει, τον οδηγεί να εκφράζει αυτή την αυτο-αποικιοποίηση με ανοιχτά ρατσιστικές διατυπώσεις, όπως μογγολικές ορδές (!) και οθωμανέλληνες.
Η αφ’ υψηλού αφωνία απέναντι στη διαμάχη αυτή οφείλεται μάλλον στο ότι κατά βάθος όλοι συμμερίζονται τη μία ή την άλλη εκδοχή της αυτο-αποικιοποίησης –ή διστάζουν να διαφοροποιηθούν ανοιχτά απ’ αυτή, ιδίως σε εποχές γενικευμένης ισλαμοφοβίας. Δεν υπάρχουν πολλοί που να μη συμμερίζονται το κοινό αξίωμα του Μπογδάνου και των –πράγματι φασιστών- επικριτών του ότι οι Μογγόλοι και οι Οθωμανοί είναι συνώνυμα της βαρβαρότητας και της καθυστέρησης.
Έτσι, οι μόνοι που είμαστε σε θέση να δούμε πόσο βάρβαρη και ανιστόρητη είναι αυτή η ομόθυμη αυτο-αποικιοποίηση, και να φρίξουμε με αυτή, μάλλον είμαστε εμείς οι έποικοι. Εμείς που υπήρξαμε πραγματικά Οθωμανέλληνες πριν από δυο γενιές, και δεν έχουμε κανένα λόγο να ντρεπόμαστε γι’ αυτό. Όπως επίσης, για διαφορετικούς λόγους, αυτοί που υπήρξαν –και εξακολουθούν να είναι- πραγματικά ιθαγενείς στα μέρη τα οποία εποικίσαμε, και που επίσης δεν έχουν κανένα λόγο να ντρέπονται για την ιθαγενικότητά τους. Ας πούμε, οι Μακεδόνες και οι Τούρκοι της Θράκης.
Ίσως λοιπόν αυτοί –και εμείς- να είναι καλύτερα σε θέση να επικοινωνήσουν με την ελευθεριά, ακόμη και αν αυτή δεν είναι με τη στενή έννοια βγαλμένη από τα κόκκαλα των Ελλήνων. Μια έννοια η οποία απουσιάζει κραυγαλέα από το λόγο τόσο των «γιδιών» όσο και του διαφωτισμένου επικριτή τους.
Δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Nomadic Universality στις 14-2-2016.
Tourkiko-mouseio-varvarothtas

Πέμπτη, 11 Φεβρουαρίου 2016

Οι χριστιανοί Τούρκοι κάτοικοι της Ελλάδας στην απογραφή του 1928


Στην απογραφή του 1928, εκτός των άλλων, υπήρξε καταγραφή της θρησκείας και της γλώσσας του πληθυσμού. Τα σχετικά στοιχεία που δημοσιεύτηκαν, όπως έχω αναλύσει σε παλαιότερα κείμενά μου, αλλοιώθηκαν για «εθνικούς λόγους». Ο αριθμός των μη ελληνόφωνων ορθοδόξων μειώθηκε από τη Στατιστική Υπηρεσία σε τέτοιο βαθμό, ώστε εξαφανίστηκαν ολόκληρα τμήματα του πληθυσμού της χώρας. Για παράδειγμα, φαίνεται πως στη χώρα κατοικούσαν τότε μόνο 95 ορθόδοξοι Αρβανίτες!
Παρά τη στατιστική μείωση, ωστόσο εμφανίζεται απογραφικά μια κατηγορία εξαιρετικά πολυπληθής. Πρόκειται για τους ορθόδοξους χριστιανούς, τουρκικής γλώσσας. Η μεγάλη πλειοψηφία των οποίων, ήταν πρόσφυγες που ήρθαν από την Τουρκία, κυρίως μετά το 1922.
Πρόκειται για τουρκόφωνο πληθυσμό που εκχριστιανίστηκε στα χρόνια της ακμής του Βυζαντίου. Και παρέμεινε έτσι για αιώνες (κομμάτι του Ρουμ Μιλέτ, υπό τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως), υπήκοος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Στη Μακεδονία χριστιανοί Τούρκοι κατοικούσαν από παλιά στους καζάδες Ζίχνας και Σερρών.
Οι Τούρκοι χριστιανοί πρόσφυγες έγιναν γνωστοί στην Ελλάδα ως Μπαφραλήδες, Γκαγκα(β)ούζηδες, Καραμανλήδες κ.α. Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως προσπάθησε ανεπιτυχώς να εξαιρεθούν της υποχρεωτικής ανταλλαγής, λόγω της τουρκικής γλώσσας. Υπήρξαν μάλιστα εκείνη την εποχή και επώνυμα δημοσιεύματα μητροπολιτών στις εφημερίδες.
Ο επίσημος λοιπόν αριθμός αυτών των χριστιανών Τούρκων το 1928 ήταν 103.642 άτομα (46.696 άρρενες και 56.946 θήλεις). Η κατανομή τους κατά γεωγραφικό διαμέρισμα είχε ως εξής: Μακεδονία 70.032, Στερεά 17.752, Θράκη 9.121, Θεσσαλία 2.830, Ήπειρος 1.796, Πελοπόννησος 932, Κρήτη 621, Νήσοι Αιγαίου 234, Ιόνιοι Νήσοι 164 και Κυκλάδες 107.
Δείτε αναλυτικά τον πληθυσμό των χριστιανών Τούρκων κατά νομό, επαρχία και δήμο (ή μεγάλη κοινότητα) στην απογραφή του 1928 στον δικτυότοπο του Δημήτρη Λιθοξόου.